27 Kasım 2013 Çarşamba

Çin güneş enerjisinde 2014 yılı hedeflerini yükseltmeyi planlıyor

Çin Ulusal Enerji İdaresi’nin, ülke yönetiminin 2014 yılı için belirlediği, yeni güneş elektriği kurulu gücü hedefinin yükseltilmesine yönelik bir plan önerdiği bildirildi.
Çin resmi haber ajansı Xinhua’nın haberine göre idare daha önce 10 GW olarak belirlenen hedefin 12 GW’a yükseltilmesini öneren planı yerel yönetimler ile görüşmeye başladı.
Ajansın haberinde kararın gerekçesi olarak ise fotovoltaik panel üreticilerinin gittikçe gerileyen ihracatları gösterildi.
Habere göre 2014 yılı için 12 GW’lık kurulu güç artışı öngören planda, kurulumların 8 GW’lık bölümünün konut ve binaların çatılarında kurulacak güneş elektriği sistemleri, 4 GW’lık bölümünü ise büyük ölçekli güneş elektriği santrali yatırımları sayesinde gerçekleşmesi hedefleniyor.
Bununla birlikte Çin’in elektrik şebekesine bağlı ilk çatı tipi güneş elektriği sistemi 2013’ün Ocak ayında devreye alınmıştı. Sistem 2 kW’lık kurulu güce sahip idi.
Çin'in 2011 ila 2015 arasındaki dönemi kapsayan beş yıllık kalkınma planının ilk halinde ülke yönetimi 2015 yılı için güneş elektriğinde 5 GW’lık kurulu güç hedeflemişti. Çin yönetimi bu hedefi 2011 ve 2012 yıllarında sırası ile 10 GW, 15 GW ve 21 GW’a çıkarmıştı.
ABD’nin ardından Avrupa Birliği’nin de Çinli panel üreticilerine anti-damping vergileri getirmesinin ardından ise, yerli güneş paneli sektörünü desteklemek amacı ile bu hedef son olarak 35 GW’a yükseltilmişti.
Çin Ulusal Kalkınma ve Reform Komisyonu Başkan Yardımcısı Zhang Xiaoqiang katıldığı 2013 Davos Yaz toplantılarında Çin yönetiminin, yerli güneş paneli sektöründeki aşırı kapasite sorununun üstesinden gelmek için iç pazarı büyütmeye yönelik önemli kararlar aldığını söylemişti. Zhang bu önlemler sayesinde 2013 yılında ülkenin fotovoltaik pazarının büyüklüğünün 10 GW’ı geçeceğini iddia etmişti.
Çin'in resmi verilerine göre 31 Aralık 2012 itibari ile ülkenin kurulu güneş elektriği gücü 6.5 GW seviyesinde bulunuyor.
Çin Yenilenebilir Enerji Birliği verilerine göre ise halihazırda ülkedeki her iki şehirden birinde güneş enerjisi alanında faaliyet gösteren bir fabrika bulunuyor.


http://www.yesilekonomi.com/yenilenebilir-enerji/cin-gunes-enerjisinde-2014-yili-hedeflerini-yukseltmeyi-planliyor

9 Haziran 2013 Pazar

Ülkemizin En Büyük GES Yatırım İhalesi

Ülkemizin En Büyük GES Yatırım İhalesini 'Solarturk Enerji' Kazandı!!!

Malatya İnönü Üniversitesi'nin 5 MW'lık Güneş Enerji Santrali (GES) yatırım ihalesini Solarturk Enerji kazandı.

Detaylar İçin:::http://www.elektrikport.com/sektor-rehberi/5mw-lik-en-buyuk-ges-yatirim-ihalesini-solarturk-enerji-kazandi/8515

20 Mayıs 2013 Pazartesi

A3 Boyutunda SolarCell Basan Yazıcı Geliştirildi

Victorian Organic Solar Cell Consortium(VICOSC) araştırmacıları, 1 dakika da 10 metre elastik solar hücre yazan yazıcıyı geliştirdiler. Geleneksel silikon solar hücresinin aksine, organik yarı iletken polimerlerden oluşuyor. Bu organik polimeri bir çözücü içinde çözüp geliştirdikleri yazıcıda mürekkep gibi kulanarak solar hücreleri yazma imkanı sağlamışlar.

VICOSC'nin geliştirdiği yazıcıyla, sadece A3 solar hücre değil; çelik gibi malzemelerde  basabiliyorsunuz. Yani; solar hücrelerini materyallere gömülmüş bir şekilde elde etmemize yarıyor. 


Melbourne Üniversitesi araştırmacılarından David Jones: ' Neticede bu teknoloji, Solar hücreleri gökdelenlerin pencerelerine lamine edilmiş halde görebileceğimiz anlamanı geliyor. Bu yöntem kullanılarak, çelik gibi malzemeleri direk yazdırmayla; çatırlarda entegre edilmiş solar hücreleri kullanabiliriz.'

Harvard'ın Temiz Enerji Projesi( Harvard Clean Energy Project) açıklamasına göre, solar hücre yazmak için gerekli olan bileşenlerin listesini halka açmaya hazırlanıyorlarmış. 20,000 bileşimin olduğunu bu liste, bilimadamlarına daha verimli ve daha ucuz solar hücre bastırmak için yardımcı olacağı düşünülüyor.

2010 da, MIT; uçaklarda kullanılmak için kağıt solar hücreleri yapıcaklarını açıklamışlardı. Elon Musk ve Goldman Sachs gibi firmalar yakın gelecekte kurulacak olan solar şehirler için bu kağıt solar hücrelerine yatırım yapmışlardı. Ama, bildiğiniz üzere solar hücrelerde en büyük problem halen daha verimlilik ve bu problem düşük üretim maliyetiyle çözülemedi.

Kağıt solar hücrelerinin verimliliği nasıl?


VICOSC takımı, bir metrekarede 50 watt enerji üretebileceğini söylüyorlar. Bunun anlamı, 15inç bir bilgisayarı çalıştırmak için sizin 2 metre kağıt solar hücresine ihtiyacınız olduğu. Solar hücreyi evde üretmek için geliştirilen yazıcının maliyeti 200.000 Amerikan Doları.

Şunuda belirteyim; şirketler aracılığıyla 8 metre kare çatıya döşenen yıllık 850 kWh çıkış alınabilen solar panel yaklaşık olarak 4000 amerikan dolarına denk geliyor. Yani, yazıcı kullanmanın veya direk solar panel almanın maliyeti, solar paneli kuracağınız  alanın büyüklüğüne göre değişir. 

Kaynak: 


VICOSC

20 Mart 2013 Çarşamba

VERİMLİ DERS ÇALIŞMA TEKNİKLERİ


I Çalıştığınız yer, fazla soğuk yada sıcak olmamalı iyi havalandırılmalı ve sessiz olmalıdır.
II Çalışma odasındaki poster, afiş ve resimler dikkatinizi dağıtır.
III Çalışmaya başlamadan önce çalışma sırasında lâzım olabilecek bütün malzemelerin el altında bulunması, dikkatinizin dağılmasına mâni olur.
IV Çalışırken müzik dinlemek, televizyon seyretmek verimli ders çalışmanıza mâni olur. Zihniniz iki işi aynı mükemmellikte yapamaz.
V Yazarak ders çalışın öğrenme daha kalıcı olur.
VI Kendinize bir ders çalışma programı yapın ve daima tatbik edin.
VII 40 dakika çalışıp 10 dakika tekrar ettikten sonra 10 dakika ara vermek gerekir. Böylece hatırlama daha iyi olur. Bu dinlenme sırasında televizyondan uzak durun.
VIII Hiç tekrar yapılmazsa öğrenilenlerin % 30’u unutulur.
IX Problem çözerken çözüme ulaşıncaya kadar ara vermemek lazımdır.
X Dersi dinledikten sonra imtihana kadar hiç tekrar edilmemesi imtihan akşamı o ders ile ilgili hiçbir şey öğrenilmemiş gibi yeniden çalışma anlamına gelir.
XI İlk tekrar dersi öğrendikten sonra, ikinci tekrar hafta sonu, üçüncü tekrar imtihandan bir hafta önce, dördüncü tekrarda imtihan akşamı yapılırsa öğrenme tam gerçekleşir.
XII Dinlerken sürekli gözlerinizle onu takip edin, bu sizin dersi dinlerken dikkatinizin dağılmasını önler.
XIII Dersi dinlerken, hocanın imtihanda çıkacak sorular üzerinde daha çok durduğuna dikkat edin.
XIV Anlamadığınız yerleri tekrar anlatması için, hocanıza başvurmaktan çekinmeyin.
XV Hayal kurmak çalışmanıza mâni olur. Hayal kurmaya başladığınızı fark ederseniz, bunu çalışma sonrasına erteleyin yada hayal kurmaya devam edin ve tamamlayınca derse dönün.

29 Ocak 2013 Salı

Rüzgar Türbinlerinde Asenkron Jeneratör Kullanımı

Rüzgar Türbinlerinde Asenkron Jeneratör Kullanımı


Dünya'da üretim kapasitesi en hızlı artan enerji kaynağı olan rüzgar enerjisini üretiminde kullanılan asenkron jeneratörlere gelin birlikte bakalım.

Öncelikle kendimize şu soruyu soralım. Neden türbinlerde asenkron jenaretörlere ihtiyaç duyulur?

►Asenkron jeneratörler sağlam, mekanik yapısı basit, görece daha ucuz ve büyük güçte üretilebilirler.
►Diğer jeneratör tiplerine göre daha güvenlidir.
► Özellikle rüzgar hızının çok sık değiştiği yerlerde yani güç değişimlerinde maksimum perfoms sağlarlar.
►Rüzgar hızının çok yüksek olduğunda moment titreşimlerini azaltarak, mekanik parçalara zarar vermesini engeller.
►Dönen kontaklar olmamasında dolayı başlatmak kolaydır.
►Şebekeye kolay bağlanır. Sebebiyse, dişli kutusu rotor kanatlarının hızını ayarladığı için, senkron jeneratörlerde olduğu gibi şebekeyle senkronize olmak zorunda değildir.
►Şebekeye bağlandığı zaman salınımlar oluşturmazlar.

Peki asenkron jeneratörlerin dezavantajları nelerdir?

► Duran kısım stator reaktif mıknatıslanma akımına ihtiyacı vardır. Yani, asenkron jeneratörün reaktif güç ihtiyacı karşılanmalıdır.
►Asenkron jenaratör şebekeye doğrudan bağlı olduğu için reaktif gücü şebekeden çekecektir, dolasıyla bir kompanzasyon sistemine ihtiyaç duyulacaktır.
►Çekilen reaktif gücün azaltılması gerilim seviyesini yükseltir.


Rüzgar türbinlerinde de 3 fazlı aseknron generator ve ve indüksiyon jenaratörü olarak isimlendirilen asenkron jenaratorler kullanılmaktadır. Bu tip jeneratörlerin rüzgar türbinleri hariç yaygın bir kullanım alanı yoktur.  Şimdi de bunların çeşitlerine bakalım.

1- Sincap Kafesli Asenkron Jeneratör






Yukarıdaki sistemde  AA/DA dönüştürücüsü elektromanyetik alanı ayarlayarak manyetik alan için reaktif güç sağlar. DA/AA dönüştürücüsü ise şebekeye aktarılan aktif ile reaktig güç ve DA linkini kontrol eder.

Avantajları;

►Fırçasız, güvenilir, ekonomik ve sağlam bir yapıdır.
►Manyetik sesleri azaltır.
►Doğrultucu jeneratör için program edilebilir bir uyartı sağlar.
►İnverter harmonik kompanzatör olarak çalıştırılabilir.
 
Dezavantajları;

►Jenaratör parametreleri sıcaklık ve frekansla değiştiği için kontrolü karmaşıktır.
►Reaktif güç ve onun kontrolü gereklidir.
►Moment hız eğrisinin lineer olmasından dolayı rüzgar gücündeki dalgalanmalar etkisini şebekede doğrudan gösterir. Bu da nominal akımdan çok daha fazla akım akmasına sebep olabilir.


2-Rotoru Sargılı Bilezikli Asenkron Jeneratör

Rotorun elektriksel özellikleri dışarıdan kontrol edilebilir, böylece rotor gerilimi ayarlanır. Rotorun sargı uçları bileziklere bağlıdır. Bilezikler üzerindeki fırçalar sayesinde rotor sargıları yol verici dirence ve dış kaynağa bağlanabilmektedir. Bu sayese yol alma akımı ve hız ayarı yapılır.

2.1Çift Beslemeli Asenkron Jeneratör




Yukarıdaki sistemde görüldüğü üzere stator sargıları doğrudan şebekeye bağlanmıştır. Rotorlar ise güç konventırları üzerindeb şebekeye bağlıdır. SKAJ'e benzer şekilde rotor tarafındaki kontrol sistemi makinanın manyetizyonu için reaktif gücü sağlar.

Avantajları;

►Konvertır sistemi sadece rotorun kayma gücünü kontrol ettiği için toplam güç sisteminin 1/4 kadar bir inverter sistemine ihtiyaç duyulur. Yani maliyetler azalır. Benzer şekilde filtreler  sistemin 1/4 hitap ettiği için filtre maliyeti de azalmaktadır.

Dezavantajları;

► Sistemde kullanılan bilezikler periyodik bakım istemektedir.


2.2 İndüksiyon Jenaratörler

Rüzgar hızının yüksek, sert olduğu yerlerde ve büyük güçte rüzgar türbinlerinde kullanılır.





Jenaratör rotoru sargılı asenkron jeneratör ile şafta yerleştirilmiş rotor dirençlerinden oluşmuştur. Jenaratörün kayması şafta bağlı konvertır üzerinden toplam direncin değiştirilmesiyle gerçekleşir.

Avantajları;

►Elektronik devre yüke ve rüzgarın hızına bağlı olarak jeneratörün kaymasını çok hızlı bir şekilde değiştirebilmektedir. Böylece özelllikle sert rüzgarlarda mekanik yük ve güç dalgalanmalarına karşıgelinebilir.
►Bilezik gerektirmez.

Dezavantajları;

►Reaktif güç kontrolü zordur.


Kaynaklar

►http://www.emo.org.tr/ekler/ee2fdad767d9458_ek.pdf
►http://www.yildiz.edu.tr/~okincay/dersnotu/RuzgBol1.pdf
►http://www.mathworks.com

21 Ocak 2013 Pazartesi

İş başvurusunda bulunan öğrencilerin dikkatine

Firmanın Kütahya' da aldığı iş sömester tatilinden sonra başlayacakmış. Buyüzden sömester tatiline çıkabilirsiniz.

9 Ocak 2013 Çarşamba

Tesla Bobininin İncelenmesi

Tesla Bobininin İncelenmesi


Bu yazımızda elektrik dünyasının adı çağları aşan mucidi Nikola Tesla'nın en sıra dışı ve ilgi çekici icatlarından olan Tesla Bobinini inceleyeceğiz.Öncelikle Tesla bobininin amacını ve yapısını anlamaya çalışacağız. Daha sonrada kendimizin de yapabileceği bir Tesla bobininin tasarımına yakından bakacağız.

 1-Bobinin Amacı

Tesla bobinleri yüksek frekanslı yüksek gerilim üreten hava çekirdekli rezonans trafolarıdır. Tesla, Maxwell’in ışığın matematiksel olarak dalga olduğunu ispatlamasıyla yüksek frekanslı alternatif akım üretmenin mümkün olduğunu görmüştür. İlk deneylerinde frekansı 20000 devire kadar çıkarabilmiş, fakat jeneratörler bu frekansa dayanamamıştır. Tesla’da sonunda ürettiği bobinle elektriği istediği frekansa ve gerilime çıkarmıştır. Peki Tesla’nın bu bobini yapmaktaki amacı nedir?  Tesla’nın hayatı boyunca en büyük amacı elektriği kablosuz iletmekti. Nitekim Tesla bunu bu bobinle lokal olarak başarmış, daha sonra yaşanılan olumsuzluklar nedeniyle bu projesini devam ettirememiştir.  Tesla bu yüksek frekans çalışmalarını neon ve flüoresan lambanın icadında, ilk X-ray fotoğrafın çekiminde, MR cihazlarının temellerinin atılmasında kullanmıştır. Bugün de eş zamanlı yıldırımlar oluşturulmasında ve malzemelerin yüksek gerilime dayanıklılık testlerinde aktif olarak kullanılmaktadır.
 

 2-Bobinin Çalışma Prensibi

Şekil 1: Klasik Tesla Bobinin genel şeması

Devrede öncelikle yüksek gerilim trafosu kondansatörü doldurur. Birincil kondansatörün gerilimi atlama aralığının (spark gap)  gerilime eşit olduğunda bu aralıkta atlama yani kısa devre olur.  Böylece kapasite ile birincil bobin parelel duruma gelir. Böylece birinci paralel rezonans devresiyle, ikincil bobin ve yüksek gerilim çıkışının toroid ya da küresel elektrotun rezonans devresi rezonansa girer. Yani çıkış olarak frekansı rezonans frekansına eşit, yüksek frekanslı yüksek gerilim elde edilir.


3-Bobinin Tasarımı

Öncelikle bir rezonans devresinden bahsettiğimiz için 2 temel komponente ihtiyacımız var. Bunlardan ilki elektrostatik alanın enerjisini depolayan kapasitör diğeri de manyetik alanın enerjisini depolayan indüktör.  Kapasitör devremizde oluşan enerjiyi biriktirirken, indüktörümüz yani birincil bobinimiz ikincil bobinle karşılıklı indüktansı oluşturur.


3.1 Kapasitenin Tasarımı:

Birincil kapasitörümüz Multi Mini Kapasitör (MMC) türünden bir kapasitör olmalı. Yukarıdaki devrede kapasitörümüzün değerini görmüşsünüzdür 0.0061 mikro farad. Bu denli küçük bir kapasitör doğrudan bulmanız zor olacaktır ama fabrikalara kompanzasyon için PFC (Power Factor Correction) tip kapasite üreten bir imalatçıda bulma şansınız var. Kesinlikle standart tip bir kondansatör kullanmayınız.  Ya da sınırları biraz zorlayarak bir leyden şisesi yapabilirsiniz.  Kola veya bira şişesini yarıya kadar tuzlu suyla yarısını da tepeleme madeni yağla dolduruyoruz ve şişeleri bir iletkenle birbirine bağlıyoruz. Ancak eğer şişenizde mikroskobik düzeyde delikler varsa şişenizin zarar görme ihtimali çok yüksek.

Şekil:2 Basit bir leyden şisesi mantığıyla kendi kapasitörümüzüde yapabiliriz.


3.2 Kesicinin Tasarımı:

Kapasitedeki enerjiyi birincil bobine boşalmasının başlayabilmesi için bir adet anahtar veya kesiciye ihtiyacımız var. Tesla bobinlerinde farklı tarzda ve tasarımda birçok kesici kullanılmaktadır. En bilinen ve artık gelenekselleşmiş olanı “spark gap” Türkçesiyle kıvılcım atlama aralığıdır. Durgun ve dönel “spark gap” olmak üzere iki çeşidi vardır. Biz en basit modellerden biri olanı kullanacağız. Tahta veya seramik yüzey üzerine resimde görüldüğü şekilde alüminyum çubuklar yerleştireceğiz.  Çubuklar üzerindeki voltaj birkaç bin volta geldiğinde elektrik arkı karşı tarafa geçecek böylece kapasite de biriken enerji birinci bobine boşalmaya başlayacak.  
 
 
Şekil 3: Yalıtkan bir yüzey üzerine iletken çubuklarla oluşturduğumuz kesicimiz
 

3.3 Birincil Bobinin Tasarımı:

Birincil bobinin tasarımı en zahmetli bölümü oluşturmakta. Bu yüzden resimli bir anlatım işlerimizi kolaylaştıracaktır.
Şekil 4: 4 adet 30 cm uzunluğunda bir tahtaya eşit aralıklarla ortalama 1 cm çapında olacak şekilde oyuklar açıyoruz.
 
Şekil 5: Oyuklarımızın ne işe yarayacağını kablo yerleştirirken göreceksiniz.

Şekil 6: Daha sonra 4 adet işaretli tahtamızı seramik veya herhangi bir yalıtkan üzerine şekildeki gibi yerleştirip zamklıyoruz.
Şekil 7: İşin en zor kısmı kabloyu sarmak ve açtığımız oyuklara vidalamak
Şekil 8: Eğer büyük ebatlarda bir bobin yapmak isterseniz bu işlem için profesyonel bir yardım almanızı öneririm.
Şekil 9: Sonunda 15 sarımlık birincil bobinimiz hazır
 

3.4 İkincil Bobinin Tasarımı:

İkincil bobinimizi yapmaya bir adet 8’lik pvc borusu teminiyle başlayabiliriz. Daha sonra 0,5 milimetrekarelik vernikli bir bakır teli olabildiğince sıkı ve aralarında boşluk kalmadan borunuzun üzerine dolayın. Eğer yapabilirseniz üstüne poliüretan bir vernik atabilirsiniz.
 
Şekil 10: İkincil bobinimiz hazır
 

3.5 Toroid Tasarımı:

Toroidimizi küresel veya “donut shape” biçiminde seçebiliriz. Daha sonra seçtiğiniz toroidi alüminyum ile sıkıca sarmalısınız.
Şekil 11: Birincil, ikincil bobinimizi ve toroidimizin yerleştirilmesi

Dikkat ederseniz bobinin yapımında genel olarak tasarımını vermeye çalıştım. Bobinde kullanılan komponentlerin değerleri yapmak istediğiniz Tesla Bobinin büyüklüğüne göre değişmektedir. Javayla yazılmış güzel bir program işinizi fazlasıyla görecektir. Bu linkten erişebilirsiniz.
 
*İkincil bobini doğru bir şekilde toprakladığınızdan emin olunuz.
*Oluşan arklara kesinlikle değmeyiniz, ölümcül olabilmektedir.
*Arkların oluşturabileceği ozon, nitrit veya diğer zehirli olabilecek kimyasalları solumayınız.
 
Son olarak bobinimizden Lady Gaga dinlemeye ne dersiniz?





 
KAYNAKLAR

http://www.elektrikport.com/teknik-kutuphane/tesla-bobininin-incelenmesi/4411#ad-image-0